Kısa cevap: Kredi kartı ödemesini son ödeme tarihinden sonraya bırakırsanız, borcun ödenmeyen kısmına gecikme faizi işler. Bu oran, normal (akdi) faizin üzerine ek puan eklenerek hesaplanır ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından belirlenen üst sınırlar çerçevesinde bankadan bankaya değişir. Faize ek olarak hesaplanan tutar üzerinden vergiler (BSMV ve KKDF) alınır, birkaç günlük gecikmeler bile kart limitinizin dondurulmasına yol açabilir ve kredi kartı gecikme cezası tekrarlandığında kredi notunuz kalıcı biçimde zarar görür. Yani maliyet sadece "birkaç lira faiz" değildir; sonraki kredi başvurularınızın fiyatını da belirler.
Kredi kartı ekstresinde iki tarih ve iki tutar önemlidir: hesap kesim tarihi, son ödeme tarihi, dönem borcu ve asgari ödeme tutarı. Son ödeme tarihi mesai bitimine kadar asgari tutarın altında ödeme yaparsanız hesap gecikmeye düşer. Bu durumda:
Önemli bir ayrım: asgari tutarı zamanında ödeyip kalan borcu devrettiğinizde teknik olarak gecikmiş sayılmazsınız. Bu durumda faiz ödersiniz ama sicilinize gecikme kaydı düşmez. Tamamen ödemesiz geçen bir dönem ise hem daha pahalıdır hem de iz bırakır.
| Kalem | Ne zaman doğar | Etkisi |
|---|---|---|
| Akdi faiz | Dönem borcunun tamamı ödenmediğinde | Devreden bakiyeyi büyütür |
| Gecikme faizi | Asgari tutar bile ödenmediğinde | Akdi faizden yüksek orandan işler |
| BSMV ve KKDF | Faiz hesaplandığı anda | Faizin üzerine ek yük |
| Limit kısıtı / kart bloke | Genellikle ilk dönemden itibaren | Nakit akışını daraltır |
| Kredi notu düşüşü | Gecikme raporlanınca | Sonraki kredilerde yüksek faiz veya ret |
| Yasal takip masrafları | Uzun süreli ödemesizlikte | Avukatlık ve icra giderleri borca eklenir |
Gecikmeden kaçınmak için her ay yalnızca asgari tutarı ödemek, kısa vadede sicili korur ama borcu kalıcı hale getirir. Devreden bakiye üzerinde bileşik biçimde işleyen faiz nedeniyle anaparanın erimesi çok yavaşlar; harcamalarınız devam ediyorsa bakiye hiç azalmaz. Bu noktada kart borcunu daha düşük faizli bir ihtiyaç kredisiyle kapatmak, borç transferi (bakiye aktarma) kampanyalarını değerlendirmek veya kartlar arasında öncelik sırası kuran bir ödeme stratejisi uygulamak matematiksel olarak daha ucuz olabilir. Sitedeki kişisel kredi türleri karşılaştırması ve borç ödeme stratejileri sayfaları bu kıyaslamayı yapmak için iyi bir başlangıçtır.
Bankalar ödeme davranışınızı Kredi Kayıt Bürosu üzerinden paylaşır; bireysel olarak Findeks aracılığıyla kendi notunuzu görebilirsiniz. Kredi notunu belirleyen en ağırlıklı unsur ödeme düzenidir. Bunun pratik sonuçları:
Bu yüzden "bu ay ödemeyi atlasam ne olur" sorusunun cevabı yalnızca faiz tutarı değildir. Bir yıl sonra çekeceğiniz kredinin faiz farkı, bugünkü gecikme faizinden çok daha büyük olabilir.